Таваҷҷӯҳи СММ ба мавзӯъи ҳуқуқ ба саломатӣ дар Тоҷикистон
Намояндагии ФБҶ СС ва ҲА дар Тоҷикистон рӯзи 30-уми май мизбони дидоре бо Ананд Гровер, гузоришгари вижаи Созмони милал оид ба ҳуқуқ ва дастрасӣ ба саломатӣ буд. Дар ин нишаст, ҳамчунин, намояндагони ҶҲАТ, КБСС, СС-и Финланд, лоиҳаи “Ҳоуп” ва ЮСАИД иштирок доштанд.
Сафари ҷаноби Гровер ба Душанбе рӯзи 24-уми май оғоз ёфт ва дар ҷараёни ин сафар ӯ бо мақомоти Тоҷикистон, аз ҷумла, мақомоти тиббӣ, ва созмонҳои байнулмилалӣ мулоқот кард. Бино бар баёнияи матбуотии Созмони милал, ин нахустин сафари коршиноси мустақили масъулиятёфта аз ҷониби Шӯрои ҳуқуқи башари СММ ба Тоҷикистон ҷиҳати баҳогузорӣ ба иҷроиши ҳуқуқи ҳар як нафар ба саломтаии ҷисмонӣ ва равонӣ мтуобиқ бар меъёрҳои лозима мебошад. Ҷаноби Гровер бо даъвати Ҳукумати Тоҷикистон ба дастрасии мардум ба ҳуқуқ ба саломатӣ баҳо хоҳад гузошт. Ба гуфтаи меҳмон, ҳадаф аз сафари ӯ “ҷалби Ҳукумат, ҳамкорон ва ҷомеаи шаҳрвандӣ ба ҳалли мушкилоти ҷиддии молиявии низоми тандурустии Тоҷикистон мебошад. Ин низом асосан ба пардохтҳои ғайрирасмӣ такя менамояд ва мувофиқи ҳисобҳои тахминӣ ин пардохтҳо аз се ду қисми хароҷоти умумии соҳаи тандурустии кишварро ташкил медиҳад”.
Ҷаноби Гровер ҳангоми шинос кардани ҳозирин бо ҳадафҳои сафари худ таваҷҷӯҳро ба афроде ҷалб намуд, ки ба табъиз ва стигма дар ҷомеа дучор мешаванд. Чун ҷаноби Гровер аз чорабиниҳои ҷашнии Моҳвораи Ҳилоли Аҳмар огоҳ карда шуд, ӯ даъват кард, то аз ин минбар барои сӯҳбат кардан дар мавзӯъи дастрасии мардум ба ҳуқуқ ба саломатӣ истифода бурда шавад.
Дар мулоқот меҳмон бо лоиҳаҳои ҶҲАТ дар соҳаи беҳдоштӣ, ки бо мусоидати ФБҶ СС ва ҲА амалӣ мешаванд, шинос шуд. Зафар Муҳаббатов, дабири кулли ҶҲАТ, аз чолишҳои Ҷамъият ҷиҳати ҷалби маблағгузорон ба лоиҳаои тандурустӣ ёдовар гардид. “Ҳол он ки мо тавоноии хуби иҷроиши корҳо ва пуштибонии ҳукуматиро дорем”, гуфт ҷаноби Муҳаббатов.
Эрик Мишел-Селйе, раҳбари Намояндагии ФБҶ СС ва ҲА дар Тоҷикистон, бо ёдоварӣ аз таҷрибаи фаъолияташ дар Тоҷикистон ва ҳамкориҳояш бо мақомот ва ҷомеаи ин кишвар, бар омодагии нодири ин кишвар барои тағйирот таъкид кард. Ӯ мисол овард, ки “чанд сол қабл дар ин ҷо наметаовнистӣ оид ба ёриҳои равонӣ ба мардуми осебдида ҳарф бизанӣ, чун мардум ин гуна ниёзмандии худро рад мекарданд ва мақомот ҳам ин гуна ниёзмандии равонии аҳолиро рад мекарданд. Вале чанд ҳафта қабл вақте мо аз як минтақаи аз зилзила осебдида дар шарқи Тоҷикитсон дидан мекардем, раисҷумҳури кишвар ба наздамон омад ва дархост намуд, то таваҷҷӯҳи вижа ба ироаи ёриҳои равониҷтимоӣ ба осебдидагон дода шавад. Агар дар бораи тағйири нигоҳҳо ҳарф бизанем, пас Тоҷикистон дақиқ мисол буда метавонад”.
Ҳангоми мулоқот дар дафтари ФБҶ СС ва ҲА, ҳамчунин, чолишҳои марбут ба василаҳои ҳалли мушкилот, табобати беморон бо гиромӣ доштани онҳо ва ҳавасманд намудан ба риояи ҳуқуқи инсонро баррасӣ карданд.
Гузоришгари махсус коршиноси озодест, ки аз ҷониби Шӯрои ҳуқуқи инсони СММ ҷиҳати кӯмак ба давлатҳо ва дигар тарафҳои марбут, пеш бурдан ва ҳифзи ҳуқуқ ба меъёрҳои баландтарини тандурустӣ (ҳуқуқ ба саломатӣ) таъин шудааст. Ананд Гровер (шаҳрванди Ҳиндустон) ҳам-муассис ва мудири Шӯъбаи коллективи ҳуқуқшиносон дар соҳаи ВИЧ/СПИД ва мушовири аршад дар Ҳиндустон мебошад.



